Ostrołęka.tv

Twoje miasto, Twoje życie.

Historia miasta

Ostrołęka to jedno z najstarszych miast Mazowsza. W 1373 roku otrzymano przywilej na wójtostwo od księcia mazowieckiego Siemowita III, a w 1427 roku Ostrołęka uzyskała prawa miejskie. W 1526 roku wraz z całym Mazowszem miasto zostało wcielone do Królestwa Polskiego. Stało się siedzibą starostwa i aż do potopu szwedzkiego miasto przeżywało okres rozwoju gospodarczego, stanowiąc ważny ośrodek rzemieślniczy i handlowy. Przed 1975 rokiem Ostrołęka urosła do rangi trzeciego co do wielkości miasta Mazowsza. XIX wiek to okres rozwoju miasta – budowa manufaktury włókienniczej, osady rzemieślniczej, budowa dużego garnizonu wojskowego oraz połączenia kolejowego z Warszawą i Petersburgiem. Całkowicie zniszczone w w okresie pierwszej wojny światowej miasto weszło w skład województwa białostockiego, by na kilka miesięcy przed drugą wojną światową wrócić do województwa warszawskiego.
Koniec drugiej wojny światowej to odbudowa ponownie zniszczonej Ostrołęki. Miasto zostało stolicą powiatu, a w 1951 roku ruszyła budowa elektrociepłowni. W 1959 rozpoczęto budowę Zakładów Celulozowych. Lata siedemdziesiąte XX wieku to okres szybkiego wzrostu przemysłu i związany z tym napływ ludności do miasta. W tym czasie powstały: Elektrownia „B”, Zakłady Wapienno-Piaskowe, Zakłady Mięsne, Zakłady Betonów Komórkowych, Proszkownia Mleka. W 1975 roku miasto awansowało do rangi stolicy województwa. Ostatnia dekada XX wieku to czas transformacji gospodarczej miasta i odrodzenie samorządności.

Kalendarium dziejów Ostrołęki

XII-XIV wiek – nad rzeką Narwią, na jej lewym brzegu na wysokości ujścia Omulwi, powstaje zalążek przyszłego miasta – podgrodzie i niewielki gród, którego pozostałością jest obecnie grodzisko zwane „Stare Miasto”.

1373 – pierwsza pisemna wzmianka o Ostrołęce – w przywileju księcia mazowieckiego Siemowita III, przyznającym miejskie wójtostwo Świętosławowi zwanemu Roma.

1399 – ufundowanie kościoła parafialnego przez księcia mazowieckiego Janusza I Starszego.

1427 – wydanie przez księcia mazowieckiego Janusza I Starszego przywileju miejskiego dla Ostrołęki.

1479 – pierwsza wzmianka archiwalna o szkole parafialnej w Ostrołęce.

1502 – wydanie przez księcia mazowieckiego Konrada III Rudego przywileju dla szewców – jest to najstarszy dokument wystawiony dla miejscowych rzemieślników.

1563 – wielki pożar miasta, w którym spaliły się prawie wszystkie 334 domy, zamieszkałe przez około 2 tys. Mieszkańców, ocalał drewniany most na Narwi.

1564 – zwolnienie mieszczan na 8 lat od podatków przez króla Zygmunta Augusta.

1569 – kolejna pożoga miasta.

1571 – 1573 - „morowe powietrze” w mieście. Morowe powietrze to określenie używane w historycznych czasach w celu wyjaśnienia rozprzestrzeniania się epidemii dżumy, czarnej ospy, cholery, tyfusu i innych zakaźnych chorób o wielkiej śmiertelności.

1578 – wizyta króla Stefana Batorego.

1602 – Ostrołęka ponownie została dotknięta zarazą oraz pożarem.

1616 – w powstającym z ruin mieście jest 30 pustych placów oraz 230 domów, zamieszkałych przez około 1400 mieszkańców.

1656 – zajęcie i zniszczenie miasta przez Szwedów, tzw. Potop Szwedzki.

1657 – 1661 – kolejna „zaraza”.

1666 – początek budowy klasztoru bernardynów.

1676 – miast liczy zaledwie 415 mieszkańców.

1703 – 1708 – zniszczenia podczas wojny północnej, w okolicach Ostrołęki Kurpie stoczyli walki ze Szwedami.

1710 – kolejne „morowe powietrze”.

1714 – w mieście żyje zaledwie 114 rodzin.

1733 -1735 – zniszczenia podczas wojny sukcesyjnej.

1745 – nastąpiło długo oczekiwane ożywienie gospodarcze, głównie na skutek rozwoju handlu. Potwierdzenie praw i przywilejów miejskich przez króla Augusta III Sasa.

1766 – w związku z rozwojem miasta król Stanisław August Poniatowski ponownie potwierdził prawa i przywileje miasta.

1777 – powstająca z ruin Ostrołęka liczy 279 domostw, zamieszkałych przez 1674 mieszkańców.

1792 – w mieście jest 359 posesji z drewnianymi zabudowaniami, tylko 25 domów ma murowane kominy.

1794 – ostrołęczanie biorą czynny udział w powstaniu kościuszkowskim.

1807 – pod miastem toczy się bitwa pomiędzy wojskami francuskimi i rosyjskimi.

1807 – 1815 – Ostrołęka jest miastem obwodowym departamentu płockiego.

1815 – 1865 – Ostrołęka jest miastem powiatowym województwa płockiego.

1826 – na prawym brzegu Narwi rozpoczyna się budowa manufaktury włókienniczej, w mieście i na przedmieściach jest 316 domów zamieszkałych przez 2562 mieszkańców.

1831 – w czasie powstania listopadowego w mieście i pod miastem toczy się bitwa pomiędzy wojskami polskimi i rosyjskimi, przegrana przez Polaków. Dochodzi do pożaru miasta wznieconego w czasie walk na ulicach i przez ostrzał artyleryjski.

1831 – 1832 – wielka epidemia cholery.

1847 – w mieście jest 2042 mieszkańców.

1881 - zorganizowanie Ochotniczej Straży Ogniowej – pierwszej w mieście organizacji społecznej.

1886 – początek wielkiej rozbudowy w kierunku przedmieścia Wojciechowice, gwałtowny rozwój miasta.

1891 – epidemia tyfusu i szkarlatyny.

1893 – uzyskanie przez miasto połączenia kolejowego, najbliższa stacja znajduje się w odległych o 5 km Kaczynach.

Przełom XIX i XX wieku – budowa fortów, cegielni, cerkwi, szpitala i więzienia, wzniesienie na przedmieściu Wojciechowice koszar wojskowych.

1897 – ludność miasta osiąga 7965 osób, a łącznie z wojskiem 12949, w tym roku przebywa z wizytą w mieście Mikołaj II.

1913 – ludność Ostrołęki liczy 15500 mieszkańców, są 473 domy, z czego ¼ stanowią murowane.

1915 – spalenie miasta i wysiedlenie mieszkańców przez Rosjan w czasie I wojny światowej.

1916 – miasto zamieszkuje ledwie 4907 osób.

1916 – 1918 – budowa przez Niemców stalowego mostu przez Narew, elektryfikacja, rozbudowa połączeń kolejowych, odbudowa części budynków mieszkalnych.

1920 – kilkunastodniowe rządy bolszewickie.

1921 – miasto i przedmieścia zamieszkuje 9145 mieszkańców.

Ostrołęka okres międzywojenny
fot. 1. Ostrołęka w okresie międzywojennym. Zdjęcie przedstawia ulicę Głowackiego

1928 – 1929 – budowa elektrowni miejskiej, rzeźni, remonty ulic, nasadzanie zieleni.

1930 – rozpoczęcie budowy pomnika- mauzoleum upamiętniającego bitwę podczas powstania listopadowego.

1931 – miasto i przedmieścia zamieszkuje 13341 mieszkańców.

1939 – Ostrołęka jest miastem powiatowym w województwie warszawskim, niemiecka wrześniowa agresja na Polskę, w której miasto w zasadzie nie doznało zniszczeń, 4 października hitlerowcy wygnali żydów z Ostrołęki.

1945 – Ostrołęka została miastem powiatowym w województwie warszawskim.

Ostrołęka w 1954 roku
fot. 2. Ostrołęka w roku 1945.

1951 – rozpoczęto budowę elektrociepłowni.

1959 – powstały Ostrołęckie Zakłady Celulozowo-Papiernicze. Ludność miasta wynosi 15 tys. mieszkańców.

1972 - 1975 – w mieście powstają kolejne zakłady przemysłowe: Elektrownia "B", Zakłady Wapienno-Piaskowe, Zakłady Mięsne, Zakłady Betonów Komórkowych i Proszkownia Mleka. Powstał nowy szpital, dworzec autobusowy, dom rzemiosła, międzyzakładowy dom kultury, dom sportowca, stadion.

1975 – Ostrołęka awansowała do rangi miasta wojewódzkiego, dynamiczny rozwój funkcji administracyjnych i socjalnych.

1979 – ogromna powódź paraliżuje miasto, poziom rzeki Narew osiągnął wówczas 6 m. W związku z tymi wydarzeniami z wizytą do Ostrołęki przybył Edward Gierek - I sekretarz KC PZPR.

1990 – miasto liczy ponad 50 tys. Mieszkańców.

1995 - powstał Most Madalińskiego.

1999 – wskutek zmian administracyjnych w kraju Ostrołęka straciła pozycję miasta wojewódzkiego, stała się miastem na prawach powiatu oraz siedzibą starostwa powiatowego. Miasto w tym czasie liczyło 54 tys. Mieszkańców.

2002 - pierwsze po II wojnie światowej powszechne wybory prezydenta miasta.