Historia miasta
Ostrołęka to jedno z najstarszych miast Mazowsza. W 1373 roku otrzymano przywilej na wójtostwo od księcia mazowieckiego Siemowita III, a w 1427 roku Ostrołęka uzyskała prawa miejskie. W 1526 roku wraz z całym Mazowszem miasto zostało wcielone do Królestwa Polskiego. Stało się siedzibą starostwa i aż do potopu szwedzkiego miasto przeżywało okres rozwoju gospodarczego, stanowiąc ważny ośrodek rzemieślniczy i handlowy. Przed 1975 rokiem Ostrołęka urosła do rangi trzeciego co do wielkości miasta Mazowsza. XIX wiek to okres rozwoju miasta – budowa manufaktury włókienniczej, osady rzemieślniczej, budowa dużego garnizonu wojskowego oraz połączenia kolejowego z Warszawą i Petersburgiem. Całkowicie zniszczone w w okresie pierwszej wojny światowej miasto weszło w skład województwa białostockiego, by na kilka miesięcy przed drugą wojną światową wrócić do województwa warszawskiego.
Koniec drugiej wojny światowej to odbudowa ponownie zniszczonej Ostrołęki. Miasto zostało stolicą powiatu, a w 1951 roku ruszyła budowa elektrociepłowni. W 1959 rozpoczęto budowę Zakładów Celulozowych. Lata siedemdziesiąte XX wieku to okres szybkiego wzrostu przemysłu i związany z tym napływ ludności do miasta. W tym czasie powstały: Elektrownia „B”, Zakłady Wapienno-Piaskowe, Zakłady Mięsne, Zakłady Betonów Komórkowych, Proszkownia Mleka. W 1975 roku miasto awansowało do rangi stolicy województwa. Ostatnia dekada XX wieku to czas transformacji gospodarczej miasta i odrodzenie samorządności.
1373 – pierwsza pisemna wzmianka o Ostrołęce – w przywileju księcia mazowieckiego Siemowita III, przyznającym miejskie wójtostwo Świętosławowi zwanemu Roma.
1399 – ufundowanie kościoła parafialnego przez księcia mazowieckiego Janusza I Starszego.
1427 – wydanie przez księcia mazowieckiego Janusza I Starszego przywileju miejskiego dla Ostrołęki.
1479 – pierwsza wzmianka archiwalna o szkole parafialnej w Ostrołęce.
1502 – wydanie przez księcia mazowieckiego Konrada III Rudego przywileju dla szewców – jest to najstarszy dokument wystawiony dla miejscowych rzemieślników.
1563 – wielki pożar miasta, w którym spaliły się prawie wszystkie 334 domy, zamieszkałe przez około 2 tys. Mieszkańców, ocalał drewniany most na Narwi.
1564 – zwolnienie mieszczan na 8 lat od podatków przez króla Zygmunta Augusta.
1569 – kolejna pożoga miasta.
1571 – 1573 - „morowe powietrze” w mieście. Morowe powietrze to określenie używane w historycznych czasach w celu wyjaśnienia rozprzestrzeniania się epidemii dżumy, czarnej ospy, cholery, tyfusu i innych zakaźnych chorób o wielkiej śmiertelności.
1578 – wizyta króla Stefana Batorego.
1602 – Ostrołęka ponownie została dotknięta zarazą oraz pożarem.
1616 – w powstającym z ruin mieście jest 30 pustych placów oraz 230 domów, zamieszkałych przez około 1400 mieszkańców.
1656 – zajęcie i zniszczenie miasta przez Szwedów, tzw. Potop Szwedzki.
1657 – 1661 – kolejna „zaraza”.
1666 – początek budowy klasztoru bernardynów.
1676 – miast liczy zaledwie 415 mieszkańców.
1703 – 1708 – zniszczenia podczas wojny północnej, w okolicach Ostrołęki Kurpie stoczyli walki ze Szwedami.
1710 – kolejne „morowe powietrze”.
1714 – w mieście żyje zaledwie 114 rodzin.
1733 -1735 – zniszczenia podczas wojny sukcesyjnej.
1745 – nastąpiło długo oczekiwane ożywienie gospodarcze, głównie na skutek rozwoju handlu. Potwierdzenie praw i przywilejów miejskich przez króla Augusta III Sasa.
1766 – w związku z rozwojem miasta król Stanisław August Poniatowski ponownie potwierdził prawa i przywileje miasta.
1777 – powstająca z ruin Ostrołęka liczy 279 domostw, zamieszkałych przez 1674 mieszkańców.
1792 – w mieście jest 359 posesji z drewnianymi zabudowaniami, tylko 25 domów ma murowane kominy.
1794 – ostrołęczanie biorą czynny udział w powstaniu kościuszkowskim.
1807 – pod miastem toczy się bitwa pomiędzy wojskami francuskimi i rosyjskimi.
1807 – 1815 – Ostrołęka jest miastem obwodowym departamentu płockiego.
1815 – 1865 – Ostrołęka jest miastem powiatowym województwa płockiego.
1826 – na prawym brzegu Narwi rozpoczyna się budowa manufaktury włókienniczej, w mieście i na przedmieściach jest 316 domów zamieszkałych przez 2562 mieszkańców.
1831 – w czasie powstania listopadowego w mieście i pod miastem toczy się bitwa pomiędzy wojskami polskimi i rosyjskimi, przegrana przez Polaków. Dochodzi do pożaru miasta wznieconego w czasie walk na ulicach i przez ostrzał artyleryjski.
1831 – 1832 – wielka epidemia cholery.
1847 – w mieście jest 2042 mieszkańców.
1881 - zorganizowanie Ochotniczej Straży Ogniowej – pierwszej w mieście organizacji społecznej.
1886 – początek wielkiej rozbudowy w kierunku przedmieścia Wojciechowice, gwałtowny rozwój miasta.
1891 – epidemia tyfusu i szkarlatyny.
1893 – uzyskanie przez miasto połączenia kolejowego, najbliższa stacja znajduje się w odległych o 5 km Kaczynach.
Przełom XIX i XX wieku – budowa fortów, cegielni, cerkwi, szpitala i więzienia, wzniesienie na przedmieściu Wojciechowice koszar wojskowych.
1897 – ludność miasta osiąga 7965 osób, a łącznie z wojskiem 12949, w tym roku przebywa z wizytą w mieście Mikołaj II.
1913 – ludność Ostrołęki liczy 15500 mieszkańców, są 473 domy, z czego ¼ stanowią murowane.
1915 – spalenie miasta i wysiedlenie mieszkańców przez Rosjan w czasie I wojny światowej.
1916 – miasto zamieszkuje ledwie 4907 osób.
1916 – 1918 – budowa przez Niemców stalowego mostu przez Narew, elektryfikacja, rozbudowa połączeń kolejowych, odbudowa części budynków mieszkalnych.
1920 – kilkunastodniowe rządy bolszewickie.
1921 – miasto i przedmieścia zamieszkuje 9145 mieszkańców.
fot. 1. Ostrołęka w okresie międzywojennym. Zdjęcie przedstawia ulicę Głowackiego
1928 – 1929 – budowa elektrowni miejskiej, rzeźni, remonty ulic, nasadzanie zieleni.
1930 – rozpoczęcie budowy pomnika- mauzoleum upamiętniającego bitwę podczas powstania listopadowego.
1931 – miasto i przedmieścia zamieszkuje 13341 mieszkańców.
1939 – Ostrołęka jest miastem powiatowym w województwie warszawskim, niemiecka wrześniowa agresja na Polskę, w której miasto w zasadzie nie doznało zniszczeń, 4 października hitlerowcy wygnali żydów z Ostrołęki.
1945 – Ostrołęka została miastem powiatowym w województwie warszawskim.
fot. 2. Ostrołęka w roku 1945.
1951 – rozpoczęto budowę elektrociepłowni.
1959 – powstały Ostrołęckie Zakłady Celulozowo-Papiernicze. Ludność miasta wynosi 15 tys. mieszkańców.
1972 - 1975 – w mieście powstają kolejne zakłady przemysłowe: Elektrownia "B", Zakłady Wapienno-Piaskowe, Zakłady Mięsne, Zakłady Betonów Komórkowych i Proszkownia Mleka. Powstał nowy szpital, dworzec autobusowy, dom rzemiosła, międzyzakładowy dom kultury, dom sportowca, stadion.
1975 – Ostrołęka awansowała do rangi miasta wojewódzkiego, dynamiczny rozwój funkcji administracyjnych i socjalnych.
1979 – ogromna powódź paraliżuje miasto, poziom rzeki Narew osiągnął wówczas 6 m. W związku z tymi wydarzeniami z wizytą do Ostrołęki przybył Edward Gierek - I sekretarz KC PZPR.
1990 – miasto liczy ponad 50 tys. Mieszkańców.
1995 - powstał Most Madalińskiego.
1999 – wskutek zmian administracyjnych w kraju Ostrołęka straciła pozycję miasta wojewódzkiego, stała się miastem na prawach powiatu oraz siedzibą starostwa powiatowego. Miasto w tym czasie liczyło 54 tys. Mieszkańców.
2002 - pierwsze po II wojnie światowej powszechne wybory prezydenta miasta.
Koniec drugiej wojny światowej to odbudowa ponownie zniszczonej Ostrołęki. Miasto zostało stolicą powiatu, a w 1951 roku ruszyła budowa elektrociepłowni. W 1959 rozpoczęto budowę Zakładów Celulozowych. Lata siedemdziesiąte XX wieku to okres szybkiego wzrostu przemysłu i związany z tym napływ ludności do miasta. W tym czasie powstały: Elektrownia „B”, Zakłady Wapienno-Piaskowe, Zakłady Mięsne, Zakłady Betonów Komórkowych, Proszkownia Mleka. W 1975 roku miasto awansowało do rangi stolicy województwa. Ostatnia dekada XX wieku to czas transformacji gospodarczej miasta i odrodzenie samorządności.
Kalendarium dziejów Ostrołęki
XII-XIV wiek – nad rzeką Narwią, na jej lewym brzegu na wysokości ujścia Omulwi, powstaje zalążek przyszłego miasta – podgrodzie i niewielki gród, którego pozostałością jest obecnie grodzisko zwane „Stare Miasto”.1373 – pierwsza pisemna wzmianka o Ostrołęce – w przywileju księcia mazowieckiego Siemowita III, przyznającym miejskie wójtostwo Świętosławowi zwanemu Roma.
1399 – ufundowanie kościoła parafialnego przez księcia mazowieckiego Janusza I Starszego.
1427 – wydanie przez księcia mazowieckiego Janusza I Starszego przywileju miejskiego dla Ostrołęki.
1479 – pierwsza wzmianka archiwalna o szkole parafialnej w Ostrołęce.
1502 – wydanie przez księcia mazowieckiego Konrada III Rudego przywileju dla szewców – jest to najstarszy dokument wystawiony dla miejscowych rzemieślników.
1563 – wielki pożar miasta, w którym spaliły się prawie wszystkie 334 domy, zamieszkałe przez około 2 tys. Mieszkańców, ocalał drewniany most na Narwi.
1564 – zwolnienie mieszczan na 8 lat od podatków przez króla Zygmunta Augusta.
1569 – kolejna pożoga miasta.
1571 – 1573 - „morowe powietrze” w mieście. Morowe powietrze to określenie używane w historycznych czasach w celu wyjaśnienia rozprzestrzeniania się epidemii dżumy, czarnej ospy, cholery, tyfusu i innych zakaźnych chorób o wielkiej śmiertelności.
1578 – wizyta króla Stefana Batorego.
1602 – Ostrołęka ponownie została dotknięta zarazą oraz pożarem.
1616 – w powstającym z ruin mieście jest 30 pustych placów oraz 230 domów, zamieszkałych przez około 1400 mieszkańców.
1656 – zajęcie i zniszczenie miasta przez Szwedów, tzw. Potop Szwedzki.
1657 – 1661 – kolejna „zaraza”.
1666 – początek budowy klasztoru bernardynów.
1676 – miast liczy zaledwie 415 mieszkańców.
1703 – 1708 – zniszczenia podczas wojny północnej, w okolicach Ostrołęki Kurpie stoczyli walki ze Szwedami.
1710 – kolejne „morowe powietrze”.
1714 – w mieście żyje zaledwie 114 rodzin.
1733 -1735 – zniszczenia podczas wojny sukcesyjnej.
1745 – nastąpiło długo oczekiwane ożywienie gospodarcze, głównie na skutek rozwoju handlu. Potwierdzenie praw i przywilejów miejskich przez króla Augusta III Sasa.
1766 – w związku z rozwojem miasta król Stanisław August Poniatowski ponownie potwierdził prawa i przywileje miasta.
1777 – powstająca z ruin Ostrołęka liczy 279 domostw, zamieszkałych przez 1674 mieszkańców.
1792 – w mieście jest 359 posesji z drewnianymi zabudowaniami, tylko 25 domów ma murowane kominy.
1794 – ostrołęczanie biorą czynny udział w powstaniu kościuszkowskim.
1807 – pod miastem toczy się bitwa pomiędzy wojskami francuskimi i rosyjskimi.
1807 – 1815 – Ostrołęka jest miastem obwodowym departamentu płockiego.
1815 – 1865 – Ostrołęka jest miastem powiatowym województwa płockiego.
1826 – na prawym brzegu Narwi rozpoczyna się budowa manufaktury włókienniczej, w mieście i na przedmieściach jest 316 domów zamieszkałych przez 2562 mieszkańców.
1831 – w czasie powstania listopadowego w mieście i pod miastem toczy się bitwa pomiędzy wojskami polskimi i rosyjskimi, przegrana przez Polaków. Dochodzi do pożaru miasta wznieconego w czasie walk na ulicach i przez ostrzał artyleryjski.
1831 – 1832 – wielka epidemia cholery.
1847 – w mieście jest 2042 mieszkańców.
1881 - zorganizowanie Ochotniczej Straży Ogniowej – pierwszej w mieście organizacji społecznej.
1886 – początek wielkiej rozbudowy w kierunku przedmieścia Wojciechowice, gwałtowny rozwój miasta.
1891 – epidemia tyfusu i szkarlatyny.
1893 – uzyskanie przez miasto połączenia kolejowego, najbliższa stacja znajduje się w odległych o 5 km Kaczynach.
Przełom XIX i XX wieku – budowa fortów, cegielni, cerkwi, szpitala i więzienia, wzniesienie na przedmieściu Wojciechowice koszar wojskowych.
1897 – ludność miasta osiąga 7965 osób, a łącznie z wojskiem 12949, w tym roku przebywa z wizytą w mieście Mikołaj II.
1913 – ludność Ostrołęki liczy 15500 mieszkańców, są 473 domy, z czego ¼ stanowią murowane.
1915 – spalenie miasta i wysiedlenie mieszkańców przez Rosjan w czasie I wojny światowej.
1916 – miasto zamieszkuje ledwie 4907 osób.
1916 – 1918 – budowa przez Niemców stalowego mostu przez Narew, elektryfikacja, rozbudowa połączeń kolejowych, odbudowa części budynków mieszkalnych.
1920 – kilkunastodniowe rządy bolszewickie.
1921 – miasto i przedmieścia zamieszkuje 9145 mieszkańców.
1928 – 1929 – budowa elektrowni miejskiej, rzeźni, remonty ulic, nasadzanie zieleni.
1930 – rozpoczęcie budowy pomnika- mauzoleum upamiętniającego bitwę podczas powstania listopadowego.
1931 – miasto i przedmieścia zamieszkuje 13341 mieszkańców.
1939 – Ostrołęka jest miastem powiatowym w województwie warszawskim, niemiecka wrześniowa agresja na Polskę, w której miasto w zasadzie nie doznało zniszczeń, 4 października hitlerowcy wygnali żydów z Ostrołęki.
1945 – Ostrołęka została miastem powiatowym w województwie warszawskim.
1951 – rozpoczęto budowę elektrociepłowni.
1959 – powstały Ostrołęckie Zakłady Celulozowo-Papiernicze. Ludność miasta wynosi 15 tys. mieszkańców.
1972 - 1975 – w mieście powstają kolejne zakłady przemysłowe: Elektrownia "B", Zakłady Wapienno-Piaskowe, Zakłady Mięsne, Zakłady Betonów Komórkowych i Proszkownia Mleka. Powstał nowy szpital, dworzec autobusowy, dom rzemiosła, międzyzakładowy dom kultury, dom sportowca, stadion.
1975 – Ostrołęka awansowała do rangi miasta wojewódzkiego, dynamiczny rozwój funkcji administracyjnych i socjalnych.
1979 – ogromna powódź paraliżuje miasto, poziom rzeki Narew osiągnął wówczas 6 m. W związku z tymi wydarzeniami z wizytą do Ostrołęki przybył Edward Gierek - I sekretarz KC PZPR.
1990 – miasto liczy ponad 50 tys. Mieszkańców.
1995 - powstał Most Madalińskiego.
1999 – wskutek zmian administracyjnych w kraju Ostrołęka straciła pozycję miasta wojewódzkiego, stała się miastem na prawach powiatu oraz siedzibą starostwa powiatowego. Miasto w tym czasie liczyło 54 tys. Mieszkańców.
2002 - pierwsze po II wojnie światowej powszechne wybory prezydenta miasta.
